Trwają prace nad nowelizacją ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta

Rzecznik Praw Pacjenta rozpoczął – zapowiedziane w dniu 6 grudnia br. na spotkaniu z organizacjami pacjenckimi – prace nad nowelizacją ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Prace skoncentrują się na trzech obszarach, tj. analizie obecnego katalogu praw pacjenta pod kątem ich aktualizacji, wzmocnieniu uprawnień Rzecznika Praw Pacjenta oraz zdefiniowaniu na nowo roli organizacji pacjenckich w systemie ochrony zdrowia.

Bartłomiej Chmielowiec planuje na początku lutego przyszłego roku przekazać organizacjom pozarządowym szczegóły proponowanych rozwiązań z propozycją włączenia się do dyskusji. Utworzenie przy Rzeczniku Praw Pacjenta – Rady Opiniodawczo-Doradczej składającej się m.in. z przedstawicieli organizacji pacjenckich czy też uznanych autorytetów w obszarze ochrony i organizacji zdrowia; integracja działań Rzecznika z działaniami organizacji pozarządowych i organami władzy publicznej; upowszechnianie wiedzy o prawach pacjenta; wspieranie i rozwijanie wzajemnych inicjatyw oraz bieżąca wymiana informacji mają służyć poprawie przestrzegania praw pacjenta na terytorium RP.

Zapewnienie maksymalnej niezależności Rzecznika Praw Pacjenta – będącego obiektywnym wsparciem i skutecznym narzędziem Prezesa Rady Ministrów – jest niezbędne dla realizacji szeroko pojętego interesu Pacjentów oraz zachowania równowagi między uczestnikami systemu ochrony zdrowia – powiedział Bartłomiej Chmielowiec.

Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej, ustanowionym w celu ochrony praw pacjentów. Przysługujące pacjentom prawa oraz tryb powoływania, odwoływania i kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta określone zostały w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ustawa weszła w życie 5 czerwca 2009 r. ustanawiając Rzecznika Praw Pacjenta i katalog praw pacjenta, który obecnie obejmuje: prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, prawo pacjenta do informacji, prawo do zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych, prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych, prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta, prawo pacjenta do dokumentacji medycznej, prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza, prawo pacjenta do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej, prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie.

Pierwszym Rzecznikiem Praw Pacjenta była pani Krystyna Barbara Kozłowska, którą 2 października 2009 r. powołał na to stawisko Prezes Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Z dniem 12 grudnia 2016 r. Prezes Rady Ministrów odwołał Panią Krystynę Barbarę Kozłowską z funkcji Rzecznika Praw Pacjenta. W dniu 27 października 2017 r. Prezes Rady Ministrów Pani Beata Szydło powołała z dniem 30 października 2017 r. na stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta Pana Bartłomieja Łukasza Chmielowca.

Do głównych zadań Rzecznika należy ochrona praw zarówno indywidulanego pacjenta jak i zbiorowych praw pacjentów oraz podejmowanie działań w przypadkach ich naruszenia, występowanie do organów władzy publicznej w sprawach systemowych, rozwiązań poprawiających ochronę i egzekwowanie praw pacjentów, a także monitorowanie sytuacji przestrzegania praw pacjentów w systemie ochrony zdrowia.

Swoje zadania Rzecznik wykonuje przy pomocy Biura Rzecznika Praw Pacjenta, którego siedziba mieści się przy ul. Młynarskiej 46 w Warszawie. Misją Biura jest skuteczna ochrona praw pacjenta, przy zapewnieniu wysokiej jakości usług dla obywateli. Realizując tę misję, od początku działalności (2009 r.) działa ogólnopolska bezpłatna infolinia Rzecznika Praw Pacjenta 800-190-590, która umożliwia zainteresowanym osobom szybką, łatwo dostępną i niesformalizowaną formę kontaktu z pracownikami Biura. Infolinia czynna jest od poniedziałku do piątku w godz. 09:00-21:00. W tym czasie dyżurujący pracownicy na bieżąco przekazują kontaktującym się z nimi osobom informacje o prawach pacjenta, właściwych działaniach, jakie należy podjąć w określonej sytuacji i przysługujących środkach prawnych, a także zasadach działania polskiego systemu ochrony zdrowia.

W momencie wejścia w życie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pracownikami Biura Rzecznika Praw Pacjenta stali się także Rzecznicy Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, powołani ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Do zadań Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego należy ochrona praw osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielanych w szpitalach i oddziałach psychiatrycznych, klinikach psychiatrycznych, sanatoriach dla osób z zaburzeniami psychicznymi lub innych przedsiębiorstw podmiotów leczniczych sprawujących całodobową opiekę psychiatryczną lub odwykową. Ochrona ta realizowana zarówno poprzez pomoc bezpośrednio pacjentom w dochodzeniu ich praw oraz wyjaśnianiu skarg i wniosków, jak również współpracę z ich rodziną, przedstawicielem ustawowym, opiekunem prawnym lub faktycznym, a także inicjowanie i prowadzenie działalności edukacyjno-informacyjnej.